Circulariteit wordt voor woningcorporaties steeds belangrijker. Maar kunnen sturen op hergebruik, biobased materialen en lagere CO?-uitstoot begint met kunnen meten waar de organisatie staat en welke impact nieuwbouw, renovatie en onderhoud daadwerkelijk hebben. Woningbelang werkt daarom aan het inzichtelijk maken van circulariteit in de vastgoedportefeuille. Wat levert dat inzicht op, hoe maak je circulariteit onderdeel van vastgoedsturing en hoe helpen data om duurzamere keuzes beter te onderbouwen? CorporatieGids.nl sprak hierover met Adviseur Vastgoed en Duurzaamheid Rob Jansen van Woningbelang.
Circulariteit is voor Woningbelang een belangrijk onderdeel van de verduurzamingsopgave, begint Rob het gesprek: “Duurzaam handelen gaat veel verder dan alleen een goed label. Uiteindelijk gaat het erom dat je materialen zo inzet dat ze opnieuw gebruikt kunnen worden, of dat je kiest voor producten waarvoor geen eindige grondstoffen nodig zijn. Denk aan houtbouw, vlas- of stro-isolatie en andere biobased materialen. Als organisatie staan we daarachter en willen we die beweging actief stimuleren bij onze aannemers. Daarom leggen we circulariteit nu ook vast in ons koersplan, met concrete percentages en doelen. Zo willen we richting 2028 toewerken naar honderd procent circulaire keukens en badkamers en in algemene zin naar vijftig procent circulariteit van materialen. Dat is een forse opgave, maar wel een noodzakelijke stap.”
Circulairiteit in de praktijk
Rob ziet circulariteit inmiddels op steeds meer plekken concreet worden: “Bij dakvervanging is een circulaire dakplaat voor ons bijvoorbeeld de standaard geworden. Waar eerder een chemisch geproduceerde plaat werd gebruikt, maken we nu gebruik van betere, circulaire alternatieven. Ook bij keukens doen we dit al een paar jaar, zowel in nieuwbouw als renovatie, en ook sanitair wordt steeds vaker circulair uitgevoerd. Op kleinere schaal kijken we bijvoorbeeld naar refurbished deurautomaten of het hergebruik van installaties. Ook rond glas onderzoeken we hoe we meer circulair kunnen werken. Als bij een woning bijvoorbeeld één glaslaag van een woonkamerruit kapot is, kan de andere laag soms nog worden hergebruikt. Bijvoorbeeld door het glas te versnijden en toe te passen op plekken waar geen dubbel glas nodig is, zoals bij een schuurtje, en er lopen experimenten om een goede glasplaat opnieuw te gebruiken in nieuw A++ glas. Door minder snel dingen weg te gooien, besparen we grondstoffen en wordt circulariteit praktisch zichtbaar gemaakt.”
Aantoonbaar maken
Een belangrijke uitdaging is om circulariteit niet alleen als ambitie te benoemen, maar ook aantoonbaar te maken. Rob: “Je kunt wel zeggen dat je circulaire keuzes wilt maken, maar uiteindelijk wil je ook weten waar je staat en of je je doelen haalt. Meten en weten hoe goed je het doet, is daarom essentieel. Daarom werken we samen met Bryder en BCI aan een pilot om circulariteit beter inzichtelijk te maken.”
Herkomst en toekomst
Rob licht de pilot toe: “Bryder kwam met het idee voor een dashboard waarmee je percentages kunt zien over de herkomst en toekomst van materialen. Denk aan de mate waarin materialen gerecycled of biobased zijn, maar ook aan inzicht in hoe de portefeuille ervoor staat. Dat is voor ons belangrijke informatie, omdat we daarmee een ijkpunt krijgen: waar staan we nu en waar willen we naartoe? De data die al beschikbaar zijn voor bijvoorbeeld energielabels, worden daarbij gebruikt om dashboards te voeden. Ook BCI-rapportages spelen een belangrijke rol. Bij een verduurzamingsproject hebben we veel input gekregen over circulariteit, zoals de herkomst van hergebruikt materiaal, biobased materialen en de toekomstwaarde van materialen. Bij nieuwe projecten willen we voor én na afloop zo’n rapportage hebben, zodat je het verschil en de winst kunt aantonen. Als je bijvoorbeeld van gemiddeld label C naar A++ gaat, wil je onderbouwd kunnen zien wat dat betekent voor het materiaalgebruik.”
Soorten data
Op de vraag wat voor typen data zoal nodig zijn om inzicht te krijgen in circulariteit, zegt Rob: “Voor een paar complexen hebben we al een volledige BCI-rapportage, heel gedetailleerd en op basis van inspectie. De rest van ons bezit is nog niet op dat niveau in beeld. Daarom werkt BCI met woningtypes, bijvoorbeeld op basis van bouwjaar, type woning en andere kenmerken. Bryder heeft die vertaald naar ons volledige woningbezit. Een aantal velden wordt daarbij gevuld op basis van prognoses van soortgelijke gebouwen. Zo wordt de voorraad ingedeeld in klassen en gekoppeld aan de beschikbare woningdata. Als we voor een complex een volledige BCI-rapportage hebben, kunnen we die informatie later aanvullen. De meerwaarde is dat je een vertrekpunt krijgt in cijfers. Vervolgens kun je door de jaren heen laten zien wat er verandert als je verduurzaamt en circulaire keuzes maakt.”
Gewoon beginnen
Wanneer je als corporatie echt wil weten en meten waar je staat, is het volgens Rob belangrijk om hier gewoon mee te beginnen: “Dat zit ook een beetje in onze manier van werken. We hebben collega’s die het leuk vinden om vooruitstrevend bezig te zijn, en een management dat de waarde daarvan ziet. Als organisatie proberen we elkaar te stimuleren en goed te blijven informeren over verbeteringen en veranderingen. Wij noemen dat waardegericht werken. Daarbij is het belangrijk om niet in kokers te denken. Je bent snel geneigd om binnen je eigen afdeling te blijven, maar wij sturen erop om elkaar op te zoeken binnen waardeketens. Dan zie je mooie dingen ontstaan.”
Betere afwegingen
Het thema circulariteit zal de komende jaren alleen maar belangrijker worden, sluit Rob af: “Het is eigenlijk vreemd dat we in het vastgoed nog zo vaak materialen maar één keer gebruiken. Als mijn auto kapot is, gooi ik hem ook niet meteen weg: dan brengen we hem naar de garage. In vastgoed doen we dat nog te vaak wel. Daar ligt enorm veel winst. Om circulariteit structureel onderdeel te maken van vastgoedsturing en besluitvorming, is inzicht een cruciale eerste stap. Hoe meer projecten je doet, hoe beter je kunt zien wat circulaire keuzes opleveren en wat ze kosten. Data en dashboards helpen om die afweging steeds beter te maken en door dit soort inzichten op te bouwen, kun je circulariteit steeds beter meenemen in je keuzes.”
Bron: CorporatieMedia, Foto: Woningbelang
Lees ook:
